Alle gebieden van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid zijn aan de slag met de aanpak van energiearmoede. Hoe werkt de aanpak van energiearmoede en verduurzaming in de praktijk? Wat zijn de ervaringen van bewoners en andere betrokkenen? Een (niet volledig) overzicht.
Vanaf 2022 tot zomer 2025 werden circa 62.500 huishoudens geholpen met energiebesparende maatregelen. Daarnaast werden tussen 2024 en zomer 2025 bijna 8.500 sociale huurwoningen verduurzaamd.
Schiedam Nieuwland en Oost: ‘Die koude, kleine ruimte is nu echt een fijne kamer’
Brenda woont in NPLV-gebied Schiedam Nieuwland en Oost aan de Monseigneur Nolenslaan. Haar woongebouw maakt onderdeel uit van het project ‘Uitfasering EFG-labels 2024-2028’. In dit project gaan alle woningen naar een hoger energielabel door ze extra te isoleren. Dit wordt gecombineerd met regulier onderhoud en verbeteren, en waar mogelijk nog meer. Zo werden tien woningen op de begane grond niet alleen geschilderd en geïsoleerd: bewoners kregen óók 4,5 vierkante meter woonruimte erbij.
“Het scheelt écht, hè?” Trots staat Brenda midden in haar vernieuwde kamer. Nog maar een paar maanden terug keek ze uit op een soort buitenplaatsje. Dat is nu bij de woning getrokken. De oude gevel werd weggehaald en op de betonnen buitenrand van het buitenplaatsje is een nieuw kozijn met HR++-glas geplaatst. Daardoor is de kamer 4,5 vierkante meter groter geworden. En inderdaad, dat scheelt écht! De vloer en de muur aan de kant van de naastgelegen berging werden meteen goed geïsoleerd én er werd een nieuwe radiator geplaatst.
Ik heb fibromyalgie, dan heb je continu last van stijve en pijnlijke spieren en gewrichten. Als het koud is, worden mijn klachten erger. Dus zeker in de winter nodigde het niet bepaald uit om hier te gaan zitten.
“Ik woon hier samen met mijn kind Ray. Deze ruimte gebruikten we eigenlijk niet echt. Het was er te koud. Ik heb fibromyalgie, dan heb je continu last van stijve en pijnlijke spieren en gewrichten. Als het koud is, worden mijn klachten erger. Dus zeker in de winter nodigde het niet bepaald uit om hier te gaan zitten.”
Bewoonster Brenda in haar oude woning. Bewoonster Brenda in haar gerenoveerde woning.
Den Haag Zuidwest: meer dan 10.000 bewoners geholpen met energie besparen
In Den Haag Zuidwest werd in april 2025 het project BeHaaglijker Wonen afgerond. De energiefixers hebben meer dan 10.000 bewoners van sociale huurwoningen geholpen met energie besparen. Van de 14.000 woningen die werden bezocht, nam 75% van de bewoners actie.
Energiefixers bezochten bewoners om hen te helpen of aan te moedigen direct energiebesparende middelen te installeren. Naast energiewinst was er sociale impact: honderden reparatieverzoeken zijn doorgezet en bewoners werden gekoppeld aan hulpinstanties. Bewoners kregen bijvoorbeeld isolerende gordijnen en bewoners werden gekoppeld aan hulpinstanties als daar aanleiding voor was. Door het succes onderzoeken gemeente en corporaties een vervolg. Denk aan het plaatsen van rookmelders en het geven van energieadvies aan nieuwe huurders.
Naast energiewinst was er sociale impact: verschillende bewoners werden gekoppeld aan hulpinstanties.
De geleerde lessen? Veel bewoners stoken vaak te weinig om zo energiekosten te besparen, met alle gevolgen van dien. Door het goede gesprek en de energiebesparende maatregelen werd het ‘niet stoken’ omgebogen.
Lees hier het hele artikel over Den Haag Zuidwest.
Woningen verduurzamen in Groningen-Noord
Vinkhuizen is een van de wijken in Groningen-Noord waar gewerkt wordt aan een toekomst zonder aardgas. De gemeente doet dit samen met woningcorporaties én huiseigenaren. De drie stappen (isoleren, van het gas af en verbeteren van het stroomnet) worden in Vinkhuizen zoveel mogelijk gecombineerd met andere verbeteringen voor de wijk.
Theo Adema, projectmanager wijkvernieuwing in Vinkhuizen: “Het is belangrijk ons te beseffen wie de bewoners zijn in Vinkhuizen. Het is één van onze wijken met de laagste inkomens.” Energiecoach Dick Benninga deed samen met zijn collega Jan Willem Zijlema de gesprekken met de huiseigenaren over het isoleren van de woning. Maar binnenkomen was niet altijd makkelijk
“Soms dachten mensen dat we een commerciële partij waren. Ze zijn soms argwanend. Andere bewoners waren juist heel blij en vroegen waar ze konden tekenen. Waar het niet lukte, kregen we hulp van opbouwwerkers Linda ten Cate en Martijn Noya van WIJ Groningen. Dat was echt super, ik wou dat ik een Linda en een Martijn in elke wijk had.”
Waar contact leggen met bewoners niet lukte, kregen we hulp van opbouwwerkers Linda ten Cate en Martijn van WIJ Groningen.
“Isoleren zorgt voor een lagere energierekening en fijner wonen”, vervolgt Theo. “Je merkt vervolgens, vooral bij eigenaren van wie de ketel wat ouder wordt of kuren begint te vertonen, dat ze informeren naar het warmtenet. Ons aanbod moet vervolgens aantrekkelijk genoeg zijn om bewoners te laten kiezen om aan te sluiten. Als de straat toch opengaat, kan deze direct veiliger en groener worden ingericht.”
Lees hier het hele artikel over Groningen-Noord.

Beeld: © Ilse Leijtens
Verduurzamen in Lelystad Oost: “Als het goed is, gaan straks mijn energiekosten omlaag”
In De Wold in Lelystad Oost legde aannemer Heijmans onlangs de laatste hand aan de woningverbetering van 118 huurwoningen en 9 koopwoningen. Corporatie Centrada voerde planmatig onderhoud uit en eigenaren van koopwoningen konden gebruikmaken van subsidies en leningen.
Hiervoor werden huis-aan-huisgesprekken gevoerd. Tijdens deze gesprekken werd gekeken naar de subsidiemogelijkheden voor het verbeteren van de woningen van huiseigenaren en kreeg iedereen de kans om wensen en zorgen te delen.
Weet je wat eigenlijk best bijzonder was? Door de werkzaamheden in ons hofje sprak ik buren die ik normaal bijna nooit sprak.
Zo werd het huurhuis van Riet van Dam van Centrada in Lelystad Oost eind 2024 gerenoveerd en verduurzaamd. Haar huurwoning kreeg een nieuw dak met zonnepanelen, vloerisolatie én een nieuwe cv-ketel. “Daarnaast is het dak geïsoleerd en heb ik een nieuw ventilatiesysteem. Verder kook ik nu elektrisch, want vanuit een ander project van Centrada hebben ze ook gezorgd voor een elektrische kookaansluiting”, vertelt Riet van Dam.
“Ik kreeg ook een nieuwe schutting”, zegt ze. Riet wijst naar haar tuin, waar de knoppen van de bloesemboom al op springen staan. "Ik woon hier gewoon heel fijn. En als het goed is gaan mijn energiekosten straks omlaag. Weet je wat eigenlijk best bijzonder was? Door de werkzaamheden in ons hofje sprak ik buren die ik normaal bijna nooit sprak.”
Lees hier het hele artikel over Lelystad-Oost.
Beeld: Nadine van den Berg
Ad van Vliet voor zijn verduurzaamde woning. Foto: Nadine van den Berg
Arnhem schiet verduurzamingssubsidie ISDE voor eigen woning in kwetsbare straten voor
Na een geslaagde pilot in Arnhem-Oost kunnen gemeenten de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) namens woningeigenaren aanvragen en ontvangen. Woningeigenaar Ad van Vliet uit de wijk Malburgen in Arnhem-Oost is een van de eersten die hiervan gebruikmaakt. Zonder het voorschieten van de ISDE-subsidie door de gemeente had Ad van Vliet niet alle verduurzamingsmaatregelen van in totaal zo’n 29 duizend euro laten uitvoeren. Daarvan betaalde hij zelf € 2.500 euro.
Zo is zijn dak geïsoleerd, is HR++-glas geplaatst en is er een ventilatiesysteem geïnstalleerd in zijn woning. Hierdoor ging zijn woning van energielabel D naar B. Van de totale kosten van de verduurzaming heeft hij zelf € 2.500 euro betaald.
Of ik mijn huis ook had laten verduurzamen zonder dat de gemeente de ISDE voorschiet? Zeker weten van niet.
“Sommige buren met een Gelrepas en een inkomen rond het bestaansminimum hebben geen eigen bijdrage hoeven te betalen”, weet hij. Of ik mijn huis ook had laten verduurzamen zonder dat de gemeente de ISDE voorschiet? “Zeker weten van niet”, reageert Van Vliet. “De investeringen zijn hoog en ik moet nog afwachten hoeveel het gaat opleveren; de werkzaamheden zijn onlangs afgerond.” Bovendien komt hij net uit een scheiding en is hij op zoek naar werk, waardoor hij zijn uitgaven zorgvuldiger afweegt.
Lees hier het hele artikel over Arnhem-Oost.

Peter Verbruggen van Zaandam-Oost en bewoonster en brugfunctionaris Tamara
Energiefixers in Zaandam-Oost weten kwetsbare bewoners wél te bereiken
Veel mensen die in de knel zitten, kloppen niet vanzelf aan voor hulp of ondersteuning. In Zaandam-Oost lukt het om kwetsbare bewoners goed te bereiken als het gaat om energiebesparing. Zeker in deze tijd van hoge prijzen voor gas en licht. Zo worden zelfs zorgmijders of gedupeerden van het toeslagenaffaire bereikt.
In Zaandam voerden energiefixers tot half 2023 in bijna 450 woningen energiebesparende maatregelen uit. Dat was voor een groot deel in Poelenburg in Zaandam Oost. Deze maatregelen leveren huishoudens besparingen van honderden euro’s per jaar op, en soms zelfs per maand.
Hoe lukt het in Zaandam Oost dan wel om 'moeilijke doelgroepen' te bereiken? "Juist in de rustige zomermaanden hebben we het energiefixteam op verschillende manieren onder de aandacht gebracht bij bewoners", vertelt Maja Matosevic, opgavecoördinator Participatie & Armoede Pact Zaandam Oost.
Juist in de rustige zomermaanden hebben we het energiefixteam op verschillende manieren onder de aandacht gebracht bij bewoners
"Daarbij betrekken we alle partners. Medewerkers van de voedselbank attenderen mensen bijvoorbeeld op de energiefixers. Ook delen we flyers uit in het wijkcentrum, op de banenmarkt en tijdens andere buurtactiviteiten. Op de zomermarkten op zaterdag deelt de Fixbrigade vaak gratis spaarlampen uit. Eenmaal in gesprek met bewoners plannen zij regelmatig direct een afspraak in."
Lees hier het hele artikel over Zaandam-Oost.

Beeld: © Ilse Leijtens
Bewoner en ondernemer Timo Sintjago in Vrieheide
Van energielabel E naar A in de wijk Vrieheide in Heerlen-Noord
Vrieheide, Heerlen-Noord. De onlangs gerenoveerde en verduurzaamde modelwoning aan het Unescoplantsoen staat er fier bij. Het is een ruime woning uit de jaren 60 met veel lichtinval, een speelse indeling en een mooie voor- en achtertuin. Het is moeilijk voor te stellen dat de woning een van de 51 verpauperde particuliere woningen is die woningcorporaties Weller Wonen en Wonen Limburg opkochten van een vastgoedmaatschappij.
Dankzij de nieuwe daken is het temperatuurverschil binnenshuis nu 7 graden.
De kosten van de renovaties liepen op tot € 200 duizend euro per woning. Zo bestaan de woningen uit 70 vierkante meter glas. “Dat is bijna drie keer meer dan een gemiddelde eengezinswoning”, vertelt Harry van Dijck, (voormalig, red.) adviseur Publieke Waarde bij Weller. “De daken, kozijnen en vliesgevels zijn bovendien gebouwd zonder enige vorm van isolatie. De energierekening was voor renovatie dan ook gigantisch.” De modelwoning maakte na renovatie maar liefst vier energielabelstappen: van label E naar A.
De eerste gerenoveerde woningen in Vrieheide zijn eind 2024 in de verhuur gegaan. “Het gaat in het geval van de modelwoning om middenhuur en dus niet om sociale huur”, vertelt bestuurder Barry Braeken van Weller Wonen. “De huurkosten bedragen circa € 1050 euro per maand kale huur. Het doel is om via deze middenhuurwoningen meer 'sociale dragers' aan te trekken, mensen die een positieve invloed kunnen hebben op de wijk en een sterkere gemeenschap kunnen vormen.
Lees hier het hele artikel over Heerlen-Noord.
