Een baan met zekerheid. Dat was voor Gina (17) doorslaggevend om deel te nemen aan Teken voor je toekomst in Roosendaal Ring, een van de twintig gebieden van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Als eerste jongere in Roosendaal kreeg ze dit jaar een baangarantie bij S&L Zorg, een zorginstelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Na het behalen van haar mbo 2-diploma Helpende bij Curio kon ze direct aan de slag. Maar Gina’s ambities reiken verder. Haar uiteindelijke doel? Verpleegkundige worden.
Maandagmiddag, klokslag 12. Het is rustig op de groep waar Gina werkt bij S&L Zorg in Roosendaal. Sommige cliënten doen een dutje na de lunch, anderen starten langzaam op. Ze zit aan tafel met een vrouw met een verstandelijke handicap en helpt haar met het rijgen van kralen aan een ketting. De vrouw lacht van oor tot oor. Even later vraagt Gina of ze ook even naar buiten wil voor een ommetje. Ook als de vrouw er lang over doet om haar kleding goed aan te trekken, wacht Gina geduldig. Niks geen aansporende teksten, Gina past zich aan haar tempo aan.
“We werken volgens de LACCS-begeleidingsmethodiek”, legt Gina uit. “Het komt erop neer dat je vertraagt in alles wat je doet. Zo houden we rekening met de verwerkingstijd van informatie. Dus daar waar ik tegen jou zeg: ‘Wil je koffie?’, zeg jij meteen: ‘O, doe maar thee.’ Weet je, heel veel van onze cliënten lukt dat snelle schakelen niet, en daar houden we rekening mee.” Wat Gina aanspreekt in de gehandicaptenzorg, is de diversiteit. “De cliënten hebben allemaal een eigen verhaal, net als ieder ander. En dat vind ik interessant om te ontdekken.”
Ze werkt nu drie dagen per week bij S&L Zorg. Daarnaast gaat ze één dag per week naar school bij Curio en heeft ze één studiedag. “Het is heel prettig dat ik nu direct een goed inkomen heb, terwijl ik nog verder leer.”

Beeld: © Nadine van den Berg
Gina, mbo-student helpende Zorg en Welzijn bij Curio, doet een spel met een bewoner van S&L Zorg.
“Het is heel prettig dat ik nu direct een goed inkomen heb, terwijl ik nog verder leer.”
Zorgfamilie
Gina woont in de Roosendaalse wijk Kalsdonk en wist al vanaf groep 6 van de basisschool dat ze in de zorg wilde werken. Net als haar ouders, die elkaar in de zorg leerden kennen en haar in hun gezin opnamen toen ze drie maanden oud was.
Niet voor alle jongeren in haar wijk is een goede start op de arbeidsmarkt vanzelfsprekend. Jongeren groeien er gemiddeld vaker op in armoede en krijgen ook vaker te maken met schooluitval en ondermijnende criminaliteit. Terwijl sectoren als zorg en techniek een tekort hebben aan nieuwe medewerkers. Veel jongeren weten bovendien niet welke mogelijkheden er zijn in kansrijke sectoren en kiezen daar dan ook niet voor.
Daar spelen de baangaranties van Teken voor je toekomst op in. Jongeren uit de wijken Kroeven, Langdonk, Kalsdonk, Westrand en ’t Oude Centrum krijgen daarmee al tijdens hun opleiding uitzicht op een baan in een kansrijke sector, zoals de zorg of techniek. In Roosendaal Ring doen naast S&L Zorg ook Hoppenbrouwers, Ferna services Enexis, Thuiszorg West-Brabant (TWB) en SDW mee.
Gina woont graag in Kalsdonk. Dat er problemen spelen in haar wijk, ontgaat haar niet. “Mijn ouders zeggen weleens dat het geen achterstandswijk is. Maar eigenlijk is dat wel een beetje zo.” Ze hoort bijvoorbeeld over plofkraken en ziet soms mensen die op straat hangen en alcohol drinken. Ook merkte ze een paar jaar terug dat sommige leeftijdsgenoten van 13, 14 jaar niet meer naar school gingen. Zelf ging ze in Rotterdam naar de middelbare school. In haar dagelijks leven spelen de problemen in haar wijk nauwelijks een rol. Ze richt zich vooral op haar eigen leven, met haar familie en vrienden. “Ik wil hier gewoon zo lang mogelijk blijven.”
Baanzekerheid
Hoewel Gina dus al voor een kansrijke sector had gekozen, woog de baanzekerheid die ze via Teken voor je toekomst bij S&L Zorg kreeg aangeboden zwaar. “Ik ben wel echt van de zekerheid. De baangarantie geeft me rust, nu kan ik me concentreren op mijn opleiding.” Gina was al binnenboord bij S&L voordat er sprake was van een baangarantie. Naast haar opleiding tot helpende op mbo-niveau 2 had ze al een bijbaan als co-begeleider bij S&L Zorg. “Ik assisteerde bij de woning of op een dagbesteding bij S&L Zorg. Gewoon koffie maken en bedden opmaken, of dat soort dingen”, vertelt ze.
"De baangarantie geeft me rust, nu kan ik me concentreren op mijn opleiding".
Op een dag kwam praktijkopleider Henny der Kinderen van S&L Zorg langs op de groep waar ze werkte om uit te leggen wat een baangarantie is in het kader van Teken voor je toekomst. Gina: “Ze vertelde dat ik dan een baan zou kunnen krijgen op mbo-niveau 2, met de mogelijkheid om als leerling door te leren op niveau 3. En daar heb ik volmondig ja op gezegd. Het verschil is dat ik dan ook medicatie mag toedienen en rapportages schrijf. Dat lijkt me echt interessant.”

Beeld: © Nadine van den Berg
Studente Gina en een bewoner van S&L Zorg.
Naar voorbeeld van Rotterdam-Zuid
De baangaranties in Roosendaal Ring zijn gebaseerd op de AanDeBak-aanpak uit Rotterdam-Zuid. Daar zijn inmiddels 871 baangaranties voor jongeren beschikbaar; In Roosendaal stond de teller in januari nog op 12 baangaranties, inmiddels zijn dat er 53. In Rotterdam-Zuid wordt al meer dan tien jaar samengewerkt met scholen en werkgevers om jongeren kennis te laten maken met kansrijke beroepen, zoals in de haven. Naast Roosendaal Ring zijn ook andere NPLV-gebieden gestart met baangaranties voor jongeren.
“Het kost best even tijd om dat allemaal concreet uit te werken”, vertelt Henny der Kinderen, praktijkopleider bij S&L Zorg. Net als in Rotterdam-Zuid is Roosendaal Ring begonnen om jongeren al op jonge leeftijd kennis te laten maken met kansrijke beroepen. Bijvoorbeeld door snuffelstages en voorlichting op scholen. “Maar die jongeren zijn natuurlijk nog te jong om bij ons in te stromen. Daarom dachten we: we draaien het om. Want de mensen om wie het gaat, hebben we voor een deel al in huis. Dat zijn bijvoorbeeld jongeren die nu al bij ons stage lopen of een bijbaan hebben, zoals Gina.”
Omdat Gina nog 17 is en niet meerderjarig, werkt ze voorlopig op de dagbesteding. S&L Zorg heeft speciaal voor haar een plek gecreëerd. Volgend jaar zal ze ook op een woongroep gaan werken, waar vroege en late diensten worden gedraaid. Zo kan ze tijdens haar opleiding ervaring opdoen met verschillende doelgroepen en werkzaamheden.
Nieuwe medewerkers aantrekken
Voor S&L Zorg is Teken voor je toekomst ook een manier om nieuwe medewerkers aan te trekken. Met zo'n 850 medewerkers is S&L Zorg een grote werkgever in Roosendaal. “Het vinden van nieuwe medewerkers valt op dit moment nog mee”, vertelt Bianca Kampman, Manager HR bij S&L Zorg. “We hebben wel altijd een aantal vacatures. De veranderende arbeidsmarkt is zeker ook voor ons een uitdaging.”
“We vinden het belangrijk dat we instroom houden van nieuwe medewerkers, waaronder jonge mensen, die met hun ideeën vanuit de opleiding ook ons weer voeden”, vervolgt Bianca. De gehandicaptenzorg is niet altijd de eerste keuze van jongeren die een zorgopleiding volgen, weet ze.
“We vinden het belangrijk dat we instroom houden van nieuwe medewerkers, waaronder jonge mensen, die met hun ideeën vanuit de opleiding ook ons weer voeden”
“Zeker bij een opleiding als verpleegkunde is de gehandicaptenzorg relatief onbekend.” Terwijl er volgens haar ook jongeren zijn die tijdens hun opleiding ontdekken hoe leuk de gehandicaptenzorg is. “Dan zeggen ze: ‘Goh, ik had het niet gedacht, maar ik vind het ontzettend leuk’. Bianca vindt het belangrijk dat stagiairs en jonge medewerkers de ruimte krijgen om de gehandicaptenzorg te ontdekken, zoals nu gebeurt via Teken voor je toekomst. “Ze hoeven niet meteen te weten of ze er hun hele loopbaan willen blijven werken.”
S&L Zorg streeft ernaar om breed naar talent te kijken. “Of dat nou jong talent is of ouder talent”, zegt Bianca. “Het gaat erom dat onze organisatie toegankelijk is en oog heeft voor wat werknemers kunnen en willen. Goede begeleiding is echt belangrijk.” Om die reden krijgt Gina bij S&L Zorg de kans om verder te leren. Na haar werk-leertraject op mbo-niveau 3, kan ze als cliëntbegeleider aan de slag.
Maar daar wil ze het niet bij laten. “Ik wil doorstuderen, omdat ik het interessant vind en ik heel erg nieuwsgierig ben”, vertelt Gina. “Vooral de medische kant van de zorg trekt mij. Mijn droom is om uiteindelijk verpleegkundige te worden.” Ook daarvoor zijn binnen S&L Zorg mogelijkheden, vertelt Henny, “bijvoorbeeld bij het ambulant verpleegkundig team. Er zijn allerlei manieren waarop je je verder kunt ontwikkelen. Een opleiding is één, maar er zijn natuurlijk veel meer manieren.”

Beeld: © Nadine van den Berg
Bianca Kampman, Manager HR bij S&L Zorg.
Hokjesdenken
Als Henny nog een tip mag meegeven: “Beperk de baangaranties niet tot jongeren uit bepaalde wijken, zoals nu gebeurt. “Ik vind het hokjesdenken.” Gina knikt instemmend. Wat hen betreft zouden alle jongeren in Roosendaal ervoor in aanmerking moeten kunnen komen, ongeacht de wijk waarin ze wonen.
Ondertussen leert Gina nog iedere dag bij. Bijvoorbeeld hoe ze grenzen moet stellen wanneer een cliënt tijdens het eten van tafel loopt of andere cliënten knijpt. “Dan denk ik: ik weet nog niet zo goed hoe ver ik mag gaan.” Maar ze is vooral trots op wat ze al heeft bereikt. “Ik ben er gewoon heel erg trots op dat ik hier heb mogen laten zien wat ik allemaal kan en dat het dan ook wordt gezien.”