Groningen-Noord investeert met het project ‘JoKi – voluit versterken van voor- en vroegschoolse educatie Jonge Kind’ – stevig in de ontwikkeling van jonge kinderen van 0,5 tot 7 jaar. JoKi is onderdeel van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid en richt zich op het verbeteren van de ontwikkelkansen van kinderen in kwetsbare wijken. Want wie vroeg begint, maakt het verschil voor later.
De eerste levensjaren zijn cruciaal voor de ontwikkeling van een kind. In deze periode worden de fundamenten gelegd voor taal, motoriek, sociaal-emotionele vaardigheden en het vermogen om te leren. Juist in wijken waar gezinnen te maken hebben met meervoudige problematiek – zoals armoede, taalachterstand of beperkte toegang tot voorzieningen – is het belangrijk om kinderen en ouders vroegtijdig te ondersteunen.
Waarom JoKi?
Het project JoKi wil deze ondersteuning laagdrempelig en toegankelijk maken, en kinderen zoveel mogelijk toeleiden naar voor- en vroegschoolse educatie (vve) op de kinderopvang. JoKi biedt extra activiteiten en voorzieningen die bijdragen aan een gezonde en kansrijke ontwikkeling. Ook is het project gericht op toeleiding naar vve of het versterken van vve. Daarbij is er niet alleen aandacht voor kinderen, maar juist ook voor ouders. Zij krijgen ruimte om aan hun eigen toekomst te werken, bijvoorbeeld via taallessen, ontmoeting of ondersteuning bij opvoedvragen.
Wat gebeurt waar?
JoKi is actief in negen wijken in Groningen-Noord: Selwerd, Paddepoel, Tuinwijk, Vinkhuizen, Korrewegwijk, De Hoogte, Indische Buurt, Professorenbuurt en Oosterparkwijk. In deze wijken worden verschillende initiatieven uitgerold. Allemaal leiden ze toe naar vve en werken ze nauw samen. Thema’s zijn bijvoorbeeld extra contactmomenten voor het consultatiebureau, een algemeen toegankelijke kinderopvang (ATK), huiskamers voor ontmoeting en extra handen in groep 1 en 2 van de basisschool. Hieronder lees je er meer over.
Thema 1: algemeen toegankelijke kinderopvang
Eén van de meest in het oog springende onderdelen van JoKi is de algemeen toegankelijke kinderopvang voor kinderen van 0,5 tot 2 jaar. In samenwerking met kinderopvangorganisaties krijgen gezinnen in de deelnemende wijken de mogelijkheid om hun kind twee dagen per week naar de opvang te brengen. Ook als ze (nog) geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. De SPUK Kansrijke Wijk financiert deze kinderopvangplekken.
Het doel is helder: jonge kinderen de kans geven om spelenderwijs te leren en zich te ontwikkelen in een veilige, stimulerende omgeving. Tegelijkertijd ontstaat er voor ouders ruimte om aan hun eigen ontwikkeling te werken. Inmiddels maken meerdere gezinnen gebruik van deze mogelijkheid. Vanaf juni 2024 breidt de proef uit naar nog meer wijken.
Een praktijkverhaal: baby Nourah
Een treffend voorbeeld van de impact van JoKi is het verhaal van baby Nourah. Op 3 april 2024 begon zij op de babygroep van SKSG Regenboog als één van de eerste kinderen binnen de pilot algemeen toegankelijke kinderopvang. Nourah is de jongste in een gezin van zes kinderen. Haar moeder, die jarenlang vooral voor haar gezin zorgde, greep deze kans met beide handen aan.
Senior pedagogisch medewerker Annemieke Broer vertelt: “Wat ik mooi vind aan dit project, is dat we een plek bieden aan ouders die altijd buiten de boot vallen. Deze moeder wil niet alleen moeder zijn, maar ook een zelfstandige vrouw die haar steentje bijdraagt aan de samenleving. Ze stapt uit de vicieuze cirkel van segregatie in de wijk. Tegelijkertijd krijgen jonge kinderen de kans om spelend te leren en zich te ontwikkelen in een veilige omgeving. Zo benutten we een prachtige koppelkans.”
In Nourahs wijk leven verschillende culturen en etnische groepen vaak gescheiden van elkaar. De proef met algemeen toegankelijke kinderopvang biedt niet alleen ontwikkelkansen voor het kind, maar draagt ook bij aan integratie en verbinding. Nourahs moeder gebruikt de vrijgekomen tijd om het Taalcafé te bezoeken en computerlessen te volgen. Zo werkt ze aan haar eigen toekomst én geeft ze haar kinderen het voorbeeld van zelfstandigheid en regie.
Nourahs moeder gebruikt de vrijgekomen tijd om het Taalcafé te bezoeken en computerlessen te volgen. Zo werkt ze aan haar eigen toekomst.
Thema 2: de huiskamer in De Hoogte
Naast kinderopvang zet het programma JoKi ook in op ontmoeting en ondersteuning voor ouders. In De Hoogte is een nieuwe huiskamer geopend: een warme, uitnodigende plek waar ouders en verzorgers van jonge kinderen elkaar kunnen ontmoeten. De ruimte is ingericht met zachte kussens, speelgoed en zitjes, zodat kinderen kunnen spelen terwijl ouders met elkaar in gesprek gaan.
De huiskamer biedt meer dan alleen gezelligheid. Er worden activiteiten georganiseerd zoals peuterswing, creatieve ochtenden en themabijeenkomsten over opvoeding en financiën. Ook is er soms een ruilwinkel voor kinder- en dameskleding. De huiskamer verlaagt de drempel naar voorzieningen zoals kinderopvang en vve, en biedt ouders herkenning en steun. Een bezoeker vertelt: “Het is echt gezellig in deze huiskamer. De gastvrouw zet koffie en thee, en maakt voor de kinderen schaaltjes fruit. Ouders praten met elkaar in het Nederlands én Arabisch. Dat schept een band.”
Thema 3: extra handen in de klas
De overgang van kinderopvang naar basisschool is voor veel kinderen (te) groot. De groepen zijn groter, de structuur is anders, en er is vaak minder individuele aandacht. Daarom zet JoKi vanaf het nieuwe schooljaar in de kleutergroepen extra ‘handen’ in. Onderwijsassistenten worden ingezet om kinderen meer gerichte ondersteuning te bieden. Deze maatregel sluit aan bij de ambitie van JoKi om kinderen een zachte landing te geven in het onderwijs. Door extra aandacht in de klas krijgen kinderen een betere start op school.
Samenwerken voor het kind én de ouder
JoKi is een integrale aanpak waarin consultatiebureau, kinderopvang, onderwijs, welzijn en gemeente samenwerken aan een gedeeld doel: gelijke kansen voor elk kind. De gemeente Groningen erkent de waarde van voor- en vroegschoolse educatie voor alle kinderen, en ziet de kinderopvang als ontwikkelplek én als steun voor ouders. Door kinderen op te vangen, ontstaat er ruimte voor ouders om aan hun eigen perspectief te werken. De voorschoolse brugfunctionarissen spelen hierin een sleutelrol. Zij zorgen voor toeleiding, informatie en een warme overdracht. Zo kunnen ouders en kinderen op hun eigen tempo wennen aan nieuwe voorzieningen.
De eerste resultaten zijn hoopgevend: ouders voelen zich gesteund, kinderen bloeien op, en professionals zien de meerwaarde van samenwerking.
Vooruitblik
JoKi is nog volop in ontwikkeling. In de afgelopen periode is het programma geëvalueerd. De eerste resultaten zijn hoopgevend: ouders voelen zich gesteund, kinderen bloeien op, en professionals zien de meerwaarde van samenwerking. Het verhaal van Nourah toont aan wat er mogelijk is als je investeert in de allerkleinsten. Want kinderen zijn de toekomst, en die begint vandaag.